Telepsychiatria jest działem telemedycyny, która ogólnie zapewnia opiekę medyczną na odległość dzięki technologii, często z użyciem wideokonferencji.

W przypadku telepsychiatrii możliwe jest m.in. dokonywanie diagnoz psychiatrycznych, terapii (indywidualnej, grupowej czy rodzinnej), psychoedukacji i zarządzanie terapią lekową.

Może ona polegać na bezpośredniej interakcji pomiędzy psychiatrą i pacjentem, może też wspierać podstawową opiekę medyczną poprzez konsultacje i ekspertyzy. Opieka psychiatryczna może być zapewniana poprzez żywą, interaktywną komunikacje. Może też obejmować zapisaną informację medyczną (obrazy, wideo itp.), którą wysyła się na odległość do późniejszego wglądu.

Wśród korzyści, jakie płyną z zastosowania telepsychiatrii można wymienić:

  • Poprawę dostępu do opieki psychiatrycznej (zwłaszcza dla pacjentów z terenów wiejskich),
  • Zapewnienie opieki w miejscu zamieszkania,
  • Poprawę ciągłości opieki,
  • Ograniczenie czasu zwalniania się z pracy, trudności z opieką nad dziećmi itp.
  • Ograniczenie możliwości ewentualnej stygmatyzacji.

Niektóre osoby mogą czuć się niezręcznie rozmawiając z monitorem komputera, co jest pewną wadą, ale takich osób jest stosunkowo niewiele. Z drugiej strony część osób jest bardziej zrelaksowana i chętniej się otwiera z komfortu domowego zacisza lub dogodnej lokalnej infrastruktury. Z drugiej zaś strony telepsychiatria pozwala psychiatrom na leczenie większej ilości pacjentów.

Dowody skuteczności

Badania wykazały wysoki poziom zadowolenia z telepsychiatrii wśród pacjentów, psychiatrów i innych profesjonalistów. Jest nie mniej trafna pod względem dokładności diagnoz, skuteczności leczenia, jakości opieki i satysfakcji pacjentów, jak opieka polegająca na bezpośrednim kontakcie z pacjentem. Dotyczy to wszystkich grup wiekowych. Są nawet ludzie, którzy preferują telemedycynę, np. osoby cierpiące na autyzm czy poważne zaburzenia lękowe i pacjenci z poważnymi ograniczeniami ruchowymi.

Telepsychiatria okazała się szczególnie skuteczna w leczeniu PTSD (zespół stresu pourazowego), depresji i ADHD.

Zastosowania

Telepsychiatria jest wykorzystywana w rozmaitych kontekstach instytucjonalnych: praktyce prywatnej, poradniach zdrowia psychicznego, szpitalach, więzieniach, domach opieki i wojskowych ośrodkach medycznych.

Pacjenci mogą indywidualnie układać sobie program wideo spotkań z psychiatrą lub terapeutą, podobnie jak w przypadku kontaktu bezpośredniego. Może to być spotkanie z konkretnym terapeutą lub z pracownikami jednej z instytucji. Pacjenci powinni przygotowywać się do takich telespotkań i dysponować wszystkimi istotnymi informacjami oraz pytaniami, które chcieliby zadać.

Andrzej Ogrodowczy