Chodzi w tym wypadku o depresję. Małe studium osób dorosłych cierpiących na dużą depresję przeprowadzili badacze z renomowanej amerykańskiej uczelni Johns Hopkins University School of Medicine. W badaniu tym wykorzystano psylocybinę – związek chemiczny zawarty w grzybach z rodzaju *Psilocybe* (łysiczka). Zwane są one także „magicznymi grzybkami” i wywołują wizualne i słuchowe halucynacje w połączeniu z głębokimi zmianami w świadomości. Wykorzystywane są one od ok. 4000 lat, ostatnio także w celach rekreacyjnych (posiadanie i zażywanie psylocybiny jest w większości krajów, w tym w Polsce, zakazane przez prawo). Do eksperymentów z wykorzystaniem psylocybiny w leczeniu depresji skłoniły badaczy wcześniejsze eksperymenty z chorymi na nowotwory w stopniu zagrażającym życiu. Okazało się, że terapia z wykorzystaniem psylocybiny w warunkach zapewniających chorym wsparcie psychologiczne przyniosła im znaczną ulgę w odczuwanych przez nich stanach depresyjnych i lękowych.

Przeprowadzone badanie

Wyniki obecnie podjętego badania nad leczeniem dużej depresji także okazały się więcej niż obiecujące. „Rozmiary efektów, które zaobserwowaliśmy okazały się około czterokrotnie (!) większe niż wykazały próby kliniczne tradycyjnych antydepresantów dostępnych obecnie na rynku” (JAMA Psychiatry z listopada 2020 roku). W dodatku efekty leczenia pojawiały się znacznie wcześniej niż w przypadku tradycyjnych antydepresantów (w tym przypadku efekty lecznicze pojawiają się po tygodniach a nawet miesiącach od rozpoczęcia terapii a i to nie zawsze, w dodatku mamy tu często do czynienia z działaniami niepożądanymi). Wystarczyły dwie dawki psylocybiny ze wsparciem psychologicznym, by spowodować szybką i dużą poprawę w stanie większości osób uczestniczących w badaniu: stan większości z nich wykazał znaczącą poprawę, z czego połowa z nich uzyskała remisję utrzymującą się przez następne cztery tygodnie. W badaniu uczestniczyły 24 osoby, z których każda przeszła 2 pięciogodzinne sesje poddana działaniu psylocybiny pod nadzorem badaczy. Charakterystyczne jest to, że choć depresja występuje w kilku różnych formach, to skutki lecznicze pojawiły się w każdej z nich, np. zarówno depresji reaktywnej (będącej rezultatem traumatycznych przeżyć, tak jak to było w przypadku osób cierpiących na nowotwory), jak i depresji endogennej (będącej rezultatem głównie zachwiania równowagi neuroprzekaźników w mózgu).

Profil uczestników i przebieg badania

Do badania wybrano osoby, które miały długoterminowo udokumentowaną historię zaburzeń depresyjnych, z których większość doświadczyła uporczywych symptomów depresyjnych, od około dwóch lat przed wzięciem udziału w badaniu (możemy, więc w tym przypadku mówić o przypadkach depresji lekoopornej). Przeciętny wiek uczestników to 39 lat, 16 z nich to kobiety, a 22 osoby określiły się jako białe. Mieli oni przed badaniem odstawić przyjmowane dotąd leki antydepresyjne (w asyście swojego lekarza prowadzącego; także w samej terapii uczestniczył ich lekarz prowadzący). 13 uczestników otrzymało psylocybinę bezpośrednio po rekrutacji i sesjach przygotowawczych, 18 zaś z nich otrzymało takie samo przygotowanie i terapię po ośmiotygodniowej zwłoce. Samo badanie wyglądało następująco: badani otrzymali 2 dawki psylocybiny w asyście 2 osób, które zapewniały nadzór, przewodnictwo i zapewniały bezpieczeństwo. Pomiędzy dawkami miała miejsce dwutygodniowa przerwa. W trakcie terapii (trwającej około 5 godzin), uczestnicy leżeli na leżankach z zasłoniętymi oczami i w słuchawkach, przez które odtwarzano muzykę.

Rezultaty

Po terapii, uczestnicy uzyskali istotne zmniejszenie się symptomów depresyjnych a prawie połowę z nich można było zakwalifikować jako osoby w remisji, co oznacza, że nie można było ich już za osoby będące w depresji (dotyczy to okresu w 4 tygodnie po terapii). Badacze zapowiadają prześledzenie dalszych losów osób badanych przez rok, by sprawdzić, jak długo będą trwały skutki podania psylocybiny. Wyniki mają zamiar opublikować w następnych artykułach.

Ograniczenia badania

Naukowcy nie zastosowali w badaniu metody podwójnie ślepej próby. W takim podejściu tworzy się dodatkową grupę kontrolną, której podaje się placebo, przy czym ani uczestnicy, ani badacze nie wiedzą, kto otrzymuje lek, a kto placebo. Zespół badawczy objął analizą niewielką i niereprezentatywną próbę. Jednak znacząca, czterokrotna przewaga skuteczności psylocybiny nad popularnymi lekami antydepresyjnymi ogranicza wagę tej wady.

Perspektywy rozwoju terapii psychodelicznej

Generalnie, wyniki zarówno tych badań, jak i tych z udziałem osób cierpiących na nowotwory okazały się na tyle obiecujące, że już obecnie kilka firm farmaceutycznych pracuje nad przygotowaniem i wprowadzeniem psylocybiny i pokrewnych substancji psychodelicznych do obrotu handlowego. Choć wiele badań wykorzystuje tzw. miękkie narkotyki w leczeniu zaburzeń psychicznych, często prowadzą je raczej entuzjaści niż uznani naukowcy. W tym przypadku badania zrealizowała renomowana placówka badawcza, a ich wyniki opublikował *JAMA Psychiatry* – recenzowany periodyk medyczny, który zajmuje drugie miejsce na świecie wśród czasopism psychiatrycznych. W dodatku wcześniej badania takie prowadzono w *Imperial College w Londynie* (pozycja 9 w World University Ranking z 2025 roku) a ponadto w *Yale University w USA* (pozycja 10 w World University Ranking z 2025 roku). Także w tych badaniach osiągnięto bardzo dobre wyniki w terapii depresji.

Skuteczność również w leczeniu PTSD

Innym zaburzeniem psychicznym, przy którym terapia psychodeliczna okazała się bardzo skuteczna jest PTSD (*Post-Traumatic Stress Disorder*, zespół stresu pourazowego).

**UWAGA!** Wszystkich amatorów samodzielnych prób leczenia się psylocybiną przestrzegam: może to mieć nieobliczalne skutki, o ile nie będzie przeprowadzane pod nadzorem lekarza i psychoterapeuty i bez odpowiedniego uprzedniego przygotowania. Samodzielne eksperymentowanie jest więc absolutnie niedopuszczalne.

Źródło:
Johns Hopkins Medicine – Psychedelic Treatment With Psilocybin Relieves Major Depression